Zigbee nədir? Zigbee və Wi-Fi fərqləri – Hansını seçmək daha doğrudur?

3-ü 1-də Zigbee, Bluetooth və WiFi Ağıllı Şlüz (Gateway) ZigBee cihazlarını işlətmək üçün tələb edilən Tuya Zigbee 3.0 Simsiz Hub(şlüz). Alexa, Google Assistant ilə işləyə bilir.

Ağıllı ev sistemləri gündən-günə daha da populyarlaşır. İşıqları telefondan idarə etmək, otaq temperaturunu uzaqdan tənzimləmək, təhlükəsizlik sensorlarından bildiriş almaq artıq adi hala çevrilib.

Lakin ağıllı cihaz seçərkən istifadəçilərin ən çox qarşılaşdığı suallardan biri budur:

Zigbee almaq daha yaxşıdır, yoxsa Wi-Fi?

Bu yazıda Zigbee texnologiyasının nə olduğunu, Wi-Fi ilə fərqlərini və hansı hallarda hansını seçməyin daha məqsədəuyğun olduğunu izah edəcəyik.

Zigbee nədir?

Zigbee aşağı enerji sərf edən simsiz rabitə protokoludur. O, xüsusi olaraq ağıllı ev cihazlarının bir-biri ilə etibarlı və sürətli əlaqə qurması üçün hazırlanıb.

Wi-Fi-dan fərqli olaraq Zigbee cihazları birbaşa internetə qoşulmur. Onlar əvvəlcə Zigbee Gateway (Hub) vasitəsilə bir şəbəkə yaradır və internetə həmin gateway üzərindən çıxırlar.

Məsələn:

• Zigbee termostat
• Zigbee rele
• Zigbee qapı sensoru
• Zigbee hərəkət sensoru
• Zigbee temperatur sensoru

hamısı eyni gateway-a qoşularaq birlikdə işləyir.

Zigbee necə işləyir?

Tipik Zigbee sistemi aşağıdakı kimidir:

Telefon
      │
İnternet
      │
Wi-Fi Router
      │
Zigbee Gateway
      │
───────────────
│   │   │   │
Sensor
Termostat
Rele
Lampa

Telefon yalnız gateway ilə əlaqə saxlayır.

Gateway isə bütün Zigbee cihazlarını idarə edir.

Mesh texnologiyası nədir?

Zigbee-nin ən böyük üstünlüklərindən biri Mesh Network texnologiyasıdır.

Bu o deməkdir ki, elektrikdən qidalanan Zigbee cihazları bir-birinin siqnalını ötürə bilir.

Məsələn:

Gateway
    │
Rele
    │
Termostat
    │
Açar
    │
Sensor

Əgər son cihaz gateway-dan uzaqdadırsa, siqnal digər Zigbee cihazları üzərindən ötürülür.

Beləliklə:

• əhatə dairəsi artır;
• siqnal daha stabil olur;
• internet kəsilsə belə lokal avtomatlaşdırmalar işləməyə davam edə bilər (istifadə olunan gateway-dan asılı olaraq).

Wi-Fi ağıllı cihazlar necə işləyir?

Wi-Fi cihazların hər biri birbaşa routerə qoşulur.

Telefon
     │
İnternet
     │
Router
 ───────────────
 │  │  │  │  │
Termostat
Lampa
Rele
Sensor
Kamera

Burada hər cihaz ayrıca router ilə əlaqə saxlayır.

Cihazların sayı çoxaldıqca routerin yükü də artır.

Zigbee və Wi-Fi fərqləri

Zigbee nə vaxt daha yaxşı seçimdir?

Zigbee aşağıdakı hallarda daha məqsədəuyğundur:

• böyük evlər;
• villalar;
• ofislər;
• çox otaqlı mənzillər;
• 20-dən çox ağıllı cihaz istifadə olunacaq layihələr;
• peşəkar ağıllı ev sistemləri.

Məsələn:

• 8 otaqlı villa
• 40 sensor
• 15 rele
• 10 termostat

kimi sistemlərdə Zigbee daha stabil işləyir.

Wi-Fi nə vaxt daha yaxşı seçimdir?

Əgər yalnız bir neçə cihaz istifadə ediləcəksə, Wi-Fi kifayət edir.

Məsələn:

• 1 ağıllı rele
• 2 termostat
• 3 ağıllı priz
• 1 kamera

Belə hallarda əlavə gateway almağa ehtiyac olmur.

Zigbee internet olmadan işləyir?

Bu sual çox verilən suallardan biridir.

Cavab:

Bəli, qismən işləyə bilər.

Əgər istifadə etdiyiniz gateway lokal avtomatlaşdırmanı dəstəkləyirsə:

• sensorlar;
• relelər;
• termostatlar;
• avtomatik ssenarilər

internet olmadan da işləməyə davam edə bilər.

Lakin telefondan uzaqdan idarə etmək üçün internet lazımdır.

Zigbee daha sürətlidir?

Ağıllı ev üçün bəli.

Çünki Zigbee xüsusi olaraq:

• sensorlar,
• düymələr,
• relelər,
• termostatlar

üçün hazırlanıb.

Video və böyük həcmli məlumat ötürmək üçün nəzərdə tutulmayıb.

Wi-Fi kameralar niyə Zigbee istifadə etmir?

Kamera saniyədə çox böyük həcmdə məlumat ötürür.

Zigbee isə aşağı enerji sərf edən kiçik məlumat paketləri üçün hazırlanıb.

Bu səbəbdən kameralar adətən:

• Wi-Fi
• Ethernet

ilə işləyir.

Zigbee cihazları bir-birinə qoşulurmu?

Bəli.

Elektriklə qidalanan Zigbee cihazları (məsələn relelər və ağıllı prizlər) siqnalı ötürərək şəbəkənin əhatə dairəsini genişləndirə bilir.

Lakin batareya ilə işləyən sensorlar adətən yalnız gateway və ya yaxınlıqdakı Zigbee router cihazı ilə əlaqə saxlayır, digər cihazlar üçün siqnal ötürmür.

Zigbee üçün Gateway mütləqdirmi?

Bəli.

Zigbee cihazlarını istifadə etmək üçün uyğun bir Zigbee Gateway (Hub) lazımdır.

Gateway:

• cihazları birləşdirir;
• internetə çıxışı təmin edir;
• avtomatlaşdırmaları idarə edir;
• mobil tətbiqlə əlaqə yaradır.

Hansını seçməliyəm?

Wi-Fi seçin, əgər:

• yeni başlayırsınız;
• 10-dan az cihaz istifadə edəcəksiniz;
• əlavə gateway almaq istəmirsiniz;
• quraşdırmanın sadə olmasını istəyirsiniz.

Zigbee seçin, əgər:

• gələcəkdə sistemi böyütməyi planlaşdırırsınız;
• daha stabil əlaqə istəyirsiniz;
• çoxlu sensor istifadə olunacaq;
• peşəkar ağıllı ev sistemi qurursunuz;
• enerji sərfiyyatının aşağı olmasını istəyirsiniz.

Nəticə

Həm Zigbee, həm də Wi-Fi ağıllı ev üçün uğurlu seçim ola bilər. Seçim əsasən sistemin ölçüsündən və gələcək planlarınızdan asılıdır.

• Kiçik layihələr üçün Wi-Fi daha sadə və sərfəlidir.
• Böyük və genişlənə bilən sistemlər üçün Zigbee daha stabil, etibarlı və uzunmüddətli həll təqdim edir.

Əgər gələcəkdə yeni cihazlar əlavə etməyi düşünürsünüzsə, Zigbee ekosistemi daha çevik və peşəkar seçim hesab olunur.

Tez-tez verilən suallar (FAQ)

Zigbee internet olmadan işləyirmi?

Bəli. Lokal avtomatlaşdırmanı dəstəkləyən gateway istifadə olunursa, cihazlar internet olmadan da bir-biri ilə işləyə bilər. Lakin uzaqdan idarəetmə üçün internet lazımdır.

Zigbee üçün router lazımdır?

Bəli. Gateway internetə qoşulmaq üçün adətən mövcud Wi-Fi router və ya Ethernet bağlantısından istifadə edir.

Wi-Fi cihazları Zigbee Gateway-a qoşula bilər?

Xeyr. Wi-Fi cihazlar birbaşa routerə qoşulur, Zigbee cihazlar isə gateway vasitəsilə işləyir.

Zigbee daha təhlükəsizdirmi?

Zigbee şəbəkəsi AES-128 şifrələməsindən istifadə edir və lokal şəbəkədə işlədiyi üçün bəzi ssenarilərdə daha təhlükəsiz hesab olunur. Bununla belə, ümumi təhlükəsizlik istifadə olunan cihazların və proqram təminatının keyfiyyətindən də asılıdır.

Zigbee və Wi-Fi birlikdə istifadə oluna bilərmi?

Bəli. Bir çox ağıllı ev sistemində Zigbee sensorlar və relelər, Wi-Fi isə kameralar, ağıllı dinamiklər və digər yüksək trafik tələb edən cihazlar üçün birlikdə istifadə olunur.